De lucht vol zoete onbereikbaarheid
De lucht vol zoete onbereikbaarheid
Het gras fluwelig koel als jonge monden,
Een huivering die door de bomen glijdt,
De bloesems groot en vragend losgewonden -
Zo houdt de lentenacht haar adem in
Om de vervulling van een droom te wachten:
Maar zij is zelf het tederste begin.
Het onuitsprekelijke, sluimerzachte.
Peter Sandifort (Victor Westhoff)
De lucht vol zoete onbereikbaarheid
In de Hortus in Nijmegen vond op de avond van 25 september 2025 een bijzonder programma met optredende dichters plaats. Als onderdeel van ‘Moeder Natuur, een open gedicht’ werd in de Botanische Tuin het literaire baken met een gedicht van Peter Sandifort, pseudoniem van Victor Westhoff, onthuld. Het gedicht is genomen uit zijn in 1989 verschenen bundel Hartgespan.
Dat de natuur voor Westhoff een grote inspiratiebron is geweest blijkt ook uit zijn bundels Levend Barnsteen (1946) en Peregrinatio (1995) en uit veel van zijn - ook onder eigen naam - gepubliceerde poëzie in boeken en tijdschriften.
Victor Westhoff (1916-2001) heeft vooral naam gemaakt als invloedrijk natuuronderzoeker en natuurbeschermer in het naoorlogse Nederland. Als hoogleraar Vegetatiekunde aan de Nijmeegse universiteit (1967-1981) was hij nauw betrokken bij de aanleg van de Botanische Tuin in Park Brakkenstein. Voor deze tuin met een parkachtig landschap, rond 1970 aangelegd, ontwierp hij het beplantingsschema en gaf hij advies bij de uitvoering. Zijn ideeën over opzet en inrichting van heemtuinen heeft hij er kunnen realiseren.
De Botanische Tuin vormt samen met de Tuin van de Toekomst (Theetuin) de Hortus Nijmegen.
De Radboud Universiteit eert zijn nalatenschap met een naar hem genoemde leerstoel en een jaarlijkse Victor Westhoff-lezing over actuele kwesties in het natuurbeheer. Een ander eerbetoon is dat de laan door Park Brakkenstein waaraan de ingangen naar beide tuinen zijn gelegen zijn naam heeft gekregen: Victor Westhofflaan.
Vanwege zijn grote betekenis voor natuuronderzoek en -bescherming is op zeven locaties in Nederland, waar hij het baanbrekende PQ-onderzoek (Permanent Quadraat) heeft verricht, een identiek bronzen beeld van hem geplaatst. Een van die locaties waar het gedenkbeeld van beeldend kunstenaar Willem van der Velden een plaats heeft gekregen, is de Botanische Tuin in Nijmegen. Vlakbij de rotsheuvel, het ‘alpinum’, staat het beeld op een hoge sokkel met de tekst:
Hij observeert
Hij beschrijft de natuur
In al haar verscheidenheid
Telkens weer
Hij volgt de natuur
Ter nagedachtenis aan Victor Westhoff
(1916-2001)
Bron
Peter Sandifort, Hartgespan, Stichting Uitgeverij Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, 1989.